Verkiezingsprogramma’s Sociale zekerheid

Ik heb mijzelf uitgedaagd om een vergelijking te maken tussen de verkiezingsprogramma’s op het gebied van arbeidsmarkt en sociale zekerheid, schreef ik in mijn vorige blog. Na een eerste algemene vergelijking van de programma’s is het nu de beurt aan sociale zekerheid.

3 september 2012

Werkzekerheid en sociale zekerheid

Ik heb mijzelf uitgedaagd om een vergelijking te maken tussen de verkiezingsprogramma’s op het gebied van arbeidsmarkt en sociale zekerheid, schreef ik in mijn vorige blog. Na een eerste algemene vergelijking van de programma’s is het nu de beurt aan sociale zekerheid.
Ik kijk hier vooral naar concrete beleidsvoornemens en doe een poging om de informatie toegankelijk te maken.
De toon – zoals te verwachten – is erg wisselend. Waar de VVD er vooral vanuit gaat dat de kosten beperkt moeten worden, werklozen niet moeten zeuren maar werken en ondernemers meer ruimte moeten krijgen, leggen de SP en de PvdA het accent vooral op bescherming van werknemers en van mensen met een beperking.
Als het over ontslagbescherming gaat dan willen SP en PVV dat deze blijft zoals die is. Andere partijen zetten in op werkzekerheid in plaats van baanzekerheid. De ontslagvergoeding wordt vervangen door scholingsmogelijkheden.
De ChristenUnie besteedt veel aandacht aan maatregelen om de jeugdwerkloosheid terug te dringen.
Ambtenaren houden bij de SP hun bijzondere rechtspositie. De VVD en PvdA willen deze rechtspositie gelijk trekken met die van werknemers.

Hieronder een aantal plannen en voornemens voor sociale zekerheid van de acht partijen met meer dan vijf zetels in de Tweede Kamer.

Een selectie uit de programma’s (partijen in alfabetische volgorde):

CDA
  • Werkgevers krijgen een premiekorting om (werkloze) ouderen in dienst te nemen.
  • Er moet een taskforce jeugdwerkloosheid komen.
  • Werkgevers zijn vooralsnog verplicht maximaal een half jaar lang de kosten van de WW aan het UWV te vergoeden. Op termijn wordt deze verplichting omgezet in de verplichting samen afspraken te maken over loondoorbetaling bij ontslag en (preventief) te investeren in scholing.
ChristenUnie
  • Een hogere ontslagvergoeding is mogelijk wanneer deze in termijnen wordt uitbetaald. Als binnen de termijnperiode een baan wordt gevonden, wordt het restant als premie verdeeld over werkgever en werknemer.
  • Werknemers krijgen een talentenbudget dat zij ook naar een nieuwe baan kunnen meenemen.
  • Werkgever en werknemer zijn in eerste instantie samen verantwoordelijk voor het vinden van een nieuwe baan. De werkgever houdt deze verantwoordelijkheid maximaal een jaar.
D66
  • De WAJONG, WSW en WWB worden ondergebracht in 1 wet.
  • Zoveel mogelijk mensen moeten aan de slag bij reguliere werkgevers.
  • De mogelijkheden van mensen die nu in de oude regelingen zitten worden opnieuw bekeken. Gemeenten gaan de nieuwe wet uitvoeren. Cruciaal is dat zij voldoende middelen krijgen voor begeleiding naar werk.
GroenLinks
  • Participatie in de vorm van werk wordt ten minste beloond met het minimumloon.
  • De kinderbijslag wordt inkomensafhankelijk.
  • De positie van zelfstandigen en hun toegang tot de sociale zekerheid wordt verbeterd.
PvdA
  • Er komt er een nieuwe werk-naar-werkregeling: werkgevers betalen de eerste zes maanden van de WW loon door. Dit geldt ook voor flexwerkers.
  • Werkgever en werknemer stellen bij werkloosheid een verplicht werk-naar-werk plan op. Aan het eind van de eerste zes maanden werkloosheid wordt getoetst of beide partijen genoeg gedaan hebben om nieuw werk te vinden.
  • Geen voorkeursbehandeling voor ambtenaren.
PVV
  • Sociale zekerheid wordt ontzien: opkomen voor de mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken.
  • De WW en de ontslagvergoeding blijven in tact.
SP
  • Wie met een uitkering volwaardig werk verricht, krijgt ook een volwaardig loon.
  • Het sociaal minimum wordt verhoogd. Wie naar vermogen werkt krijgt in ieder geval het wettelijke minimumloon. Als loonaanvulling noodzakelijk is kunnen loonkostensubsidies worden ingezet.
  • Zelfstandigen zonder personeel (zzp-ers) die werk verrichten dat in hun sector voornamelijk in loondienst wordt gedaan, komen onder de sociale zekerheid. De werkgever die hen opdracht geeft betaalt pensioenpremies en premies voor arbeidsongeschiktheid.
VVD
  • De WW-uitkering wordt de eerste drie maanden verhoogd en de duur wordt verkort.
  • De kantonrechtersformule en de gang naar het UWV bij ontslag worden afgeschaft. In de wet wordt een vaste ontslagvergoeding van een week per gewerkt jaar opgenomen (met een maximum van een half jaarsalaris).
  • Opeenvolgende arbeidscontracten tot een maximale duur van vijf jaar worden mogelijk.

Een coalitie van CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks en PvdA moet op basis van hun programma’s tot mooie plannen kunnen komen waarin de sociale zekerheid wordt hervormd, baanzekerheid wordt vervangen door werkzekerheid (werknemers niet langer aan hun stoel blijven plakken vanwege een riante ontslagvergoeding) en kwetsbare groepen niet in de kou worden gezet.

Europa: een bedreiging voor de verzorgingsstaat?

Europa: een bedreiging voor de verzorgingsstaat? Dit was het thema van het derde filosofisch kwintet op 8 juli. Het economisch verhaal is gemakkelijker uit te leggen werd er gesteld. Maar misschien blijkt dit helemaal niet waar en is het juist het ontbreken van de culturele dimensie die maakt dat het verhaal niet meer wordt begrepen. De technocratisering en individualisering maken de oikoumene (heel de bewoonde wereld) onbewoonbaar. Hoe staat het eigenlijk met het cultureel kapitaal van en in Europa?

9 juli 2012

Dit was het thema van het derde filosofisch kwintet op 8 juli.
Europa wordt vooral een bedreiging genoemd in het kader van arbeidsmigratie. Volgens het kwintet berust dit hoofdzakelijk op beeldvorming. Het aantal migranten is niet heel groot en omgekeerd werken er ook Nederlanders in andere Europese landen. De beeldvorming wordt vooral politiek ingezet.
Het gaat vooral over laaggeschoold werk; werk waarvoor weinig ‘cultureel kapitaal’ nodig is. In de jaren vijftig werden de gastarbeiders onthaald. Zij betekenden een bijdrage aan de ontwikkeling van de verzorgingsstaat. De positie van de gastarbeider is sindsdien sterk gewijzigd. De toegang tot de verzorgingsstaat is moeilijker maar biedt vooral ook niet meer de mogelijkheid om te emanciperen en te ontwikkelen. Mensen blijven op deze manier aan de onderkant.

Speelt in het gevoel van bedreiging ook niet mee dat de samenleving zoveel complexer is geworden? Meedoen en je ontwikkelen vraagt in de samenleving van nu om veel meer kwaliteiten dan in de overzichtelijke wereld van de jaren ’60 en ‘70. Voelen mensen aan de onderkant zich niet sowieso bedreigd doordat zij het tempo van de veranderingen niet kunnen bijhouden. Arbeidsmigratie versterkt dan het al bestaande gevoel van uitsluiting en onbehagen. Daarover doordenkend is het steeds beter te begrijpen waarom mensen zich afkeren van Europa, van de politiek etc. en waarom populisme een stevige positie heeft.
De wereld is dus complexer en er komt zoveel meer op je af. Maar ook in de jaren ’60 was het niet eenvoudig om het belang van Europa uit te leggen. Het grote verschil is dat de elite van toen als betrouwbaar en geloofwaardig werd ervaren. Het was ook een elite die er niet op uit was om er zelf beter van te worden.
Als we kijken naar de kooplui die vandaag Europa aan de man brengen dan zijn dat politici en financiële deskundigen die geen vertrouwen genieten. De inkomensverschillen worden steeds groter. De financiële wereld kent zichzelf astronomische vergoedingen toe omdat er anders geen goede mensen te vinden zouden zijn. De afgelopen jaren is pijnlijk duidelijk geworden dat deze zelfbenoemde experts zelf ook geen zicht meer hebben op waar ze mee bezig zijn. De politieke elite blijft hameren op de zaligmakende werking van de markt terwijl steeds duidelijker wordt dat dit zijn beperkingen heeft. Economen en politici weten niet hoe ze uit de huidige crisis moeten komen. Ik zal de enige niet zijn die zich bij de invoering van de euro afvroeg hoe dat moest als een land het niet goed deed en er niet meer gedevalueerd kon worden. Ik ging er in goed vertrouwen vanuit dat de deskundigen daar wel over nagedacht hadden.

De grondslag van Europa is in de loop der tijd gesimplificeerd. Oorspronkelijk was er vooral sprake van een politiek idee en een ideaal van sociale cohesie en meer ruimte voor het individu. Sociale cohesie stond o.a. voor de gedachte dat inkomensverschillen niet te groot mochten zijn. Arbeidsmigratie was ook een bron van vitaliteit voor sociale cohesie.
Er zijn twee redenen waarom de sociale component meer naar de achtergrond is geraakt. 1. Het verhaal dat je beter wordt van Europa en dat het oorlogen voorkomt, is gemakkelijker te verkopen dan het politieke ideaal. 2. De sociale aspecten zijn wel vastgelegd in verdragen maar vervolgens gedelegeerd naar de lidstaten. [Gelijke behandeling (m/v) hebben we in Nederland vooral te danken aan Europese verdragen.]
Tegelijk is ook de nationale politiek verworden tot probleemmanagement. De beweging van depolitisering maakt dat de democratische legitimatie naar de achtergrond is geraakt. Oplossen van de crisis lijkt vooral een technisch probleem. En Europa is vooral een technocratisch project. Maar de controle op de financiële markten is niet geregeld.

De wereld is dus ingewikkelder; de verschillen zijn groter; de financiële wereld overschat zich zelf in deskundigheid en kent zichzelf grote bedragen toe die ook bij disfunctioneren uitbetaald worden. Sinds de crisis van 2008 is er niets wezenlijks veranderd en de financiële en politieke elite weet niet hoe we uit de crisis moeten komen. Het verhaal van Europa wordt alleen verteld in termen van wat het oplevert en opgeleverd heeft en dat het ons nog veel meer kost als we er zouden uitstappen.

Is het raar dat mensen achter een hofnar aanlopen die roept dat keizer Europa geen kleren aan heeft, terwijl zijn hofhouding de mooie stoffen roemt? Nog erger: ook de hofhouding heeft geen kleren aan.
Keizer Europa erken dat je naakt bent en ontsla je ondeugdelijke adviseurs. Ga het land in en spreek met je onderdanen, loop een pelgrimstocht, spreek onderweg met wijze mensen en ga op zoek naar je ziel. Spreek over en vanuit dienend leiderschap, gericht op de belangen van onze (kinds)kinderen. Je onderdanen zullen weer in je geloven. Je rijk zal een rijk worden dat gebouwd is op sociale cohesie zoals je dat ooit gedroomd hebt.

Het economisch verhaal is gemakkelijker uit te leggen, werd er gesteld in het filosofisch kwintet.
Maar misschien blijkt dit helemaal niet waar en is het juist het ontbreken van de culturele dimensie die maakt dat het verhaal niet meer wordt begrepen. We hebben verbindende verhalen nodig maar die hebben een voedingsbodem nodig; taal waarin we kunnen ‘wonen’, liefhebben, gelukkig zijn. De technocratisering en individualisering maken de oikoumene (heel de bewoonde wereld) onbewoonbaar, een eendimensionale wereld. Sprookjes zijn niet waar maar wel van waarde om de werkelijkheid te begrijpen.
In de eerste alinea werd gesteld dat Europa vooral een bedreiging is/ lijkt als het gaat over laaggeschoold werk; werk waarvoor weinig ‘cultureel kapitaal’ nodig is.
Hoe staat het eigenlijk met het cultureel kapitaal van en in Europa?

Troonrede 2011 vs. TrendRede 2012

De oppositie signaleert in de troonrede het ontbreken van visie op de toekomst. De TrendRede biedt die visie wel, doorbreekt daarmee het doemdenken en signaleert een vernieuwingsbeweging die hoop geeft voor de toekomst.

De oppositie signaleert in de troonrede het ontbreken van visie op de toekomst. De TrendRede biedt die visie wel, doorbreekt daarmee het doemdenken en signaleert een vernieuwingsbeweging die hoop geeft voor de toekomst. “Troonrede 2011 vs. TrendRede 2012” verder lezen

Wetenschap en de wereld van alledag

Is wetenschap toch een ivoren toren waar in wetenschappelijke tijdschriften gedegen onderzoek wordt gepubliceerd of is het ook een taak van de wetenschap om te corrigeren als er beleid wordt gemaakt op basis van verkeerde aannames?

Alom wordt aangenomen dat er krapte ontstaat op de arbeidsmarkt bij vertrek van de babyboomgeneratie. Belangrijke bron voor deze opvatting is het rapport van de commissie Bakker “Wetenschap en de wereld van alledag” verder lezen

Wie bepaalt de ‘highlights’ in de verkiezingscampagne?

Ik zal de enige niet zijn die afgelopen woensdag gestemd heeft zonder idee te hebben van de verkiezingsprogramma’s in mijn provincie. Wie bepaalt de ‘highlights’ in de verkiezingscampagne? ….

Ik zal de enige niet zijn die afgelopen woensdag gestemd heeft zonder idee te hebben van de verkiezingsprogramma’s in mijn provincie. “Wie bepaalt de ‘highlights’ in de verkiezingscampagne?” verder lezen