Gedroomde samenleving

wordleGC

Op 30 december werd in Trouw mijn reactie op een artikel geplaatst over oplossingen voor het fileprobleem onder de kop “De file is het echte probleem niet”.
Omdat het artikel in Trouw alleen bereikbaar is voor abonnees én omdat ik hierin het beeld schets van mijn ‘gedroomde samenleving’ nu voor iedereen leesbaar als blog.

Buiten het kader durven denken

Prima kop “De file is het echte probleem niet” (Trouw, De Verdieping van zaterdag 27 december) maar de oplossing wordt vooral gezocht binnen het bestaande kader.
Als we het fileprobleem plaatsen in het kader van de omslag van het industriële tijdperk naar het digitale tijdperk dan zien we dat de oplossing in een hele andere richting ligt. Veel banen verdwijnen door de technologische ontwikkelingen. Er kan meer ‘op afstand’ gewerkt worden – zelfs in sectoren als de zorg.

Neem de ruimte voor wat er echt toe doet

Er ontstaat dus ruimte om na te denken over wat we echt belangrijk vinden. Praat eens met mensen die ernstig ziek zijn (geweest), een wereldreis hebben gemaakt, een diepe existentiële crisis hebben doorgemaakt en je ontdekt dat economische belangen ergens onderaan bungelen op het lijstje van belangrijke zaken. Ja, bestaanszekerheid is belangrijk maar als daaraan in de basis is voldaan, dan zijn andere zaken en waarden veel belangrijker. Zaken die er echt toe doen.

Een 25-urige werkweek ligt binnen bereik dankzij allerlei digitale oplossingen. Als dat het punt op de horizon wordt, ontstaat er ruimte voor zaken als mantelzorg, vrijwilligerswerk. Het werk dat gedaan moet worden, kan eerlijker verdeeld waardoor niet de één (te) lange werkweken maakt en de ander zich suf solliciteert. Er ontstaat een ontspannen samenleving waarin mensen minder stress ervaren en minder ziek worden. Ik zie het ook om mij heen: zelfstandige professionals die er niet meer aan moeten denken om als interimmer dagelijks vroeg de deur uit te moeten en er ’s avonds laat weer in. Dan maar liever wat minder verdienen.

Dichtbij

En – in de context van het fileprobleem – ontdekken we dat de file grotendeels is opgelost. Mensen zitten nog maar twee of drie dagen op de weg naar hun werk in plaats van vijf. Of ze werken als ZP-er bij de dichtstbijzijnde Seats2Meet-vestiging waar ze op de fiets naar toe kunnen. Voedsel komt uit de streek, dat maakt dat het vervoer van producten teruggedrongen wordt. De deeleconomie draagt ook zijn steentje bij via auto-delen, peerby of de maaltijd die je buurman voor je kookt. Technologische oplossingen dragen bij door andere transportsystemen voor goederen (drones?).

Verlangen

Ik zie een samenleving waarin mensen verlangen naar ontspannen je geld verdienen (of toch basisloon?) en ruimte ervaren voor de zaken die er echt toe doen. De 25-urige werkweek past daar uitstekend bij en de file is echt het probleem niet meer.