De arbeidsmarkt in 2015 – trends en ontwikkelingen

De eerste lichting van generatie Z (geboren tussen 1994 en 2010) komt er aan.
Grote bedrijven scouten zelfs al leerlingen van de middelbare school om stage te komen lopen.
Tegelijk groeit het aantal jongeren dat de snelle ontwikkelingen niet kan bijbenen. Deze tweedeling gaat misschien wel gelijk op met het verdwijnen van banen in het middensegment.

Generatie Y (1982-1994) komt vanwege de digitale voorsprong versneld op leidinggevende posities maar mist nog wel competenties – of liever persoonlijke kwaliteiten – voor deze taken.
Tegelijk wordt de drang om te excelleren en aan verwachtingen te voldoen als zwaar ervaren. Krijgen zij nog de ruimte om stil te staan bij de vraag wat ze  echt willen? Het dertigers-dilemma?

Er lijkt een verschuiving op te treden in de waarden die bepalend zijn voor de bedrijfscultuur.
Waarden als eerlijkheid, vertrouwen en autonomie krijgen meer gewicht dan snel scoren en snelle winsten.

Er ontstaat een herwaardering voor ambachten door het tekort aan goed opgeleide vakmensen.
Samenwerking van bedrijven en onderwijsinstellingen wordt urgenter. De noodzaak om als bedrijf zelf mensen op te leiden neemt toe.

We werken langer door en het werk verandert steeds sneller.
Dit betekent dat er geïnvesteerd moet worden in loopbaancoaching. Het wordt voor zowel bedrijven als medewerkers steeds belangrijker om met enige regelmaat te beoordelen wat de ambities en ontwikkelvragen van medewerkers zijn. De noodzaak van ouderenbeleid wordt groter. Daarbij denken we niet aan voorzieningen als extra vrije dagen maar vooral aan tijdig switchen om ontwikkelde vaardigheden te benutten en fysieke belasting waar nodig te beperken.

Het aantal vrouwen met leidinggevende posities neemt in 2015 verder toe.
Ook het verschil in loon tussen mannen en vrouwen neemt af.

Vaste contracten worden vaker ingeruild voor flexibele contracten.
Vrijheid en autonomie worden belangrijker. Dankzij het internet kunnen werkers en recruiters elkaar gemakkelijker vinden. Vaker van baan wisselen, of werken als Zelfstandig Professional, betekent ook investeren in doorgaande ontwikkeling. Voor bedrijven wordt het belang van binden en boeien van medewerkers belangrijker.

Werving van personeel gaat vaker via social media.
Voor bedrijven wordt het belangrijker om – net als werkzoekenden – zichtbaar en vindbaar te zijn. Updates over activiteiten dragen hier aan bij en versterken het beeld van een open cultuur.

Maatschappelijke consequenties

Zoals ik in de eerste alinea schreef: de tweedeling in de maatschappij is reden voor zorg.
De banen in het middenkader verdwijnen. Er ontstaat een gat tussen de slimmeriken en de mensen die het tempo niet meer kunnen bijhouden. Deze ontwikkeling is al een tijdje zichtbaar in het groeiend aantal leerlingen in het speciaal onderwijs en de toename van het aantal jongeren (maar ook volwassenen) dat voor ‘stoornissen’ als ADHD en autisme behandeld worden.

Jobcarving is een vorm waarin bedrijven een bijdrage kunnen leveren om mensen die dreigen uit te vallen toch een volwaardige plek te geven. Een alternatief kan het basisinkomen zijn dat mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt in staat stelt om als vrijwilliger een zinvolle maatschappelijke bijdrage te leveren.